بهترین روش مرور درس ( ابینگهاوس )

یادگیری چیست ؟

یادگیری کارکردی هست که با اون، دانش، رفتار، توانمندی ها و یا انتخاب های شما ایجاد میشه. در واقع یادگیری یه فرآینده و هرموضوعی که ما یاد می گیریم، می تونه بر اساس یادگیری های تقویتی ایجاد و یا درک بشه. مثلا ما یادگرفته ایم که اگه در درس هام نمره کمی بگیرم تنبیه میشم، یا اگه نمره بالایی بگیرم تشویق میشم. پس هر دفعه که به خاطرشون تشویق یا تنبیه شدیم، یادگرفتیم که اگه درس نخونم حتما تنبیه میشم و اگه نمره بالایی گرفتم حتما تشویق میشم. بنابراین این یادگیری چجوری توی ما به وجود اومده؟ با تکرار تشویق ها و تنبیه هایی که والدین و معلم ها سر هر کلاس درس انجام داده اند و ما به مرور اون ها رو یاد گرفتیم. یادگیری در هر بخشی از زندگی ما اتفاق میافته که یکی از اون ها مطالعه و خوندن دروس هست! اما اینکه مطالب درسی رو با چه روش هایی مرور کنیم که تو حافظه مون بمونه و مفاهیم و اطلاعات مهم رو فراموش نکنیم، با استفاده از منحنی یادگیری امکان پذیره.

منحنی یادگیری چیست ؟

کلا هروقت به این فکر کردید که “صرف زمان بیشتر، چقدر می تونه تو یادگیری من تاثیر بگذاره؟” اون وقت به مفهوم منحنی یادگیری نزدیک شدید. منحنی یادگیری میگه که وقتی ما زمانی رو صرف یادگیری یک مهارت می کنیم، چقدر از نقطه ای که هیچی بلد نیستیم فاصله می گیریم و به سطح حرفه ای شدن تو کسب اون مهارت نزدیک می شیم. (یعنی بررسی فاصله زمانی بین خوندن تا یادگیری کامل) فرض کنید شما می خواهید برای اولین بار فصل غشا در سلولی و مولکولی بخونید. اون مقدار زمانی که طول می کشه تا شما از هیچی بلد بودن به کامل حفظ شدن برسید، مفهوم منحنی یادگیری هست. پس به عنوان ساده ترین تعریف منحنی یادگیری ، میشه گفت تغییر میزان تسلط روی مفاهیم دروس ، بر اثر تمرین، مرور و تکرار. منحنی یادگیری باعث میشه که دانش آموزان یادگیری مطالب خود را تا نود درصد افزایش دهند.

منحنی یادگیری ابینگهاوس

اصلا چه کسی اصطلاح منحنی یادگیری رو خلق کرد و دلیلش برای این کار چی بود؟ هرمان ابینگهاوس کسی بود که مفهوم منحنی یادگیری رو خلق کرد. ابینگهاوس یک روانشناس آلمانی بود که هدف اصلیش این بود که توانایی مطالعه و یادگیری انسان رو در به خاطر سپردن مطالب و فرآیند فراموشی اطلاعات بررسی کنه. آقای ابینگهاوس دوست داشت در مورد فراموشی و حافظه مطالعه کنه. ابینگهاوس در مورد ذهن خودش خیلی بی رحم عمل کرد و کلمات بی معنی مثل دگک، اتب، فتل و … ساخت و اون ها رو اون قدر تکرار کرد تا یادش بمونه. ابینگهاوس کلمات رو یادداشت می کرد و با بررسی هایی که روی اون ها انجام داد، متوجه شد اطلاعاتی که به ذهنش وارد شده در زمان های خاصی رو به زوال و فراموشی حرکت می کنه. و جالب اینه که فراموشی اطلاعات از بیست دقیقه اول شروع میشه! به خاطر همینه که اولین مرور توی منحنی یادگیری ابینگهاوس بیست دقیقه بعد از خوندن و یادگیری مطالب هست.

منحنی یادگیری ابینگهاوس میگه اگه شما مفاهیم دروس رو 100 %  یاد گرفته باشید، بعد از گذشت 24 ساعت نزدیک به 20 تا 30 درصد از اطلاعات رو فراموش می کنید. پس اگه مطالب رو مرور نکنید، هر روز به این عدد اضافه میشه. تا جایی که از 100% مطالب اصلی، فقط 20 تا 30 درصد اون تو حافظه ما موندگار میشه. اینجاست که مهم ترین اصل یادگیری ، یعنی مرور دروس جلوه پیدا می کنه. بنابراین باید بررسی کنیم که مرور دروس بر اساس روند منطقی و مشخصی باشه تا از فراموشی مطالب جلوگیری بشه. اما بهترین روش مرور دروس چیه؟

روش صحیح مرور دروس

ما باید در فواصل زمانی مشخصی مطالب درسی رو دوباره بخونیم و مرور کنیم. جالبه بدونید که بعد از 5 بار مرور مطالب درسی ، تقریبا فراموشی یک مطلب از یادگیری اون سخت تر میشه. به عبارتی مفاهیم درسی در ذهن ما ثبت شده اند و فرآیند یادگیری اون ها به خوبی انجام شده. فواصل زمانی برای بهترین روش مرور دروس به این صورته:

• اولین مرور : 20 دقیقه بعد از خوندن دروس
• دومین مرور : یک روز بعد
• سومین مرور : 6 روز بعد از مرور دوم
• اگه فراموشی رو یه منحنی (نمودار) بدونیم، بعد از انجام مرور ها، دیگه شیب این منحنی کند شده. پس فقط کافیه 4 روز بعد از سومین مرور ، یک بار دیگه هم مطالب درس رو مرور کنید. با این همه مرور واقعا دیگه نمیشه مطلب رو فراموش کنید. ولی اگه می خواهید درس هاتون دیگه اصلا یادتون نره و کاملا توی حافظه تون ثبت بشه، 30 روز بعد هم یک بار مطالب رو مرور و مطالعه کنید. به عنوان یک نکته مهم باید بگم که توی خیلی از مقالات مختلف نوشته که اگه 5 یا 6 بار یه مطلب رو بخونیم و مرور کنیم، دیگه اصلا فراموشش نمی کنیم. البته این همه مرور دروس نباید نگرانتون کنه. چون همیشه مرور های بعدی، زمان کمتری ازتون می گیره.

این روش مرور دروس که یک روش بسیار موثر محسوب میشه، بهتون کمک می کنه مطالب رو از حافظه کوتاه مدت به حافظه بلند مدت خودتون انتقال بدین و اطلاعات درسی همیشه در دسترستون باشه و برای یادآوری اون ها، تنها به یاد آوردن یک نکته کوچیک کافیه.